การอัลตร้าซาวด์ (Ultrasound) 

การอัลตร้าซาวด์ (Ultrasound) 

09/10/2567 10:18:45 | Views: 4,552

การตรวจสุขภาพส่วนใหญ่จะมีการอัลตร้าซาวด์อยู่ 2 ส่วน คือ

1. การอัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนบน (Ultrasound Upper Abdomen) เป็นการตรวจดูอวัยวะช่องท้องส่วนบนเหนือระดับสะดือขึ้นไป ได้แก่ ตับ, ม้าม, ถุงน้ำดี, ท่อน้ำดีส่วนต้น, ไต และหลอดเลือดแดงใหญ่, ตับอ่อน (บางรายเห็นได้บางส่วน) ว่ามีความผิดปกติหรือไม่ เช่น นิ่วที่ไต นิ่วที่ถุงน้ำดี เนื้องอกในตับ ไต เป็นต้น ตรวจได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง

 

2. การอัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนล่าง (Ultrasound Lower Abdomen) เป็นการตรวจดูอวัยวะของช่องท้องส่วนล่างต่ำกว่าระดับสะดือลงไป ได้แก่ มดลูก, รังไข่ (หญิง), ต่อมลูกหมาก (ชาย), กระเพาะปัสสาวะ และบริเวณช่องท้องส่วนล่าง อื่น ๆ ว่ามีความผิดปกติหรือไม่ เช่น เนื้องอกมดลูก, เนื้องอก/ถุงน้ำรังไข่ ขนาดต่อมลูกหมาก(ชาย), นิ่วและเนื้องอกกระเพาะปัสสาวะ

การตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนล่าง มักจะตรวจกันมากในกลุ่มผู้หญิงที่อายุ 30 ปีขึ้นไป หรือกลุ่มที่ปวดท้องประจำเดือนเป็นประจำ หรือประจำเดือนมามากมาน้อย ผิดปกติ

 

 

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง?

- ปวดท้องเรื้อรัง

- ปวดประจำเดือนเป็นประจำ

- ประจำเดือนมาผิดปกติ

- ผู้ที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจทั้งผู้ชายและผู้หญิง เพราะเป็นวัยที่เริ่มมีความเสื่อม และเสี่ยงเป็นโรคต่างๆ ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายในช่องท้องมากขึ้น

 

ทำไมต้องตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง?

- เพื่อตรวจอวัยวะภายในช่องท้องตามช่วงอายุหรือตามโปรแกรมในรายการตรวจสุขภาพ เพื่อหาความผิดปกติเบื้องต้นในขณะที่ยังไม่มีอาการ เช่น นิ่วในไต, นิ่วในถุงน้ำดี, ก้อนในตับ เพื่อนำไปสู่ขั้นตอนการวางแผนการรักษา หรือติดตามการรักษาในอนาคต

- ตรวจเมื่อมีอาการปวด ตึง หรือแน่นท้องประจำหรือเรื้อรัง หรือมีการเพิ่มขนาดของอวัยวะในช่องท้อง หรือผลเลือดตับผิดปกติ

- ใช้ตรวจซ้ำเพื่อติดตามผล เนื่องจากความผิดปกติบางอย่างที่ได้รับการรักษาไปแล้ว หรือเพื่อเฝ้าดูการเปลี่ยนแปลงของความผิดปกตินั้น ๆ

 

การเตรียมตัวตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง

- อัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนบน: งดอาหารและเครื่องดื่มที่มีไขมันทุกชนิดก่อนการตรวจประมาณ 6 ชม. (ดื่มน้ำเปล่าได้)

- อัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนล่าง: ดื่มน้ำมาก ๆ และอาจต้องกลั้นปัสสาวะไว้ก่อนตรวจ เพื่อให้มีน้ำเต็มกระเพราะปัสสาวะ ซึ่งจะช่วยให้เห็นอวัยวะต่าง ๆ บริเวณช่องท้องส่วนล่างได้ชัดเจนขึ้น

หากตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนล่างอย่างเดียว ไม่จำเป็นต้องงดน้ำและอาหาร แต่หากตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้องส่วนบนด้วย ต้องงดอาหารและเครื่องดื่มที่มีไขมันด้วยตามที่กล่าวแล้วข้างต้น


บทความโดย

พญ.ณิชากร  สี่หิรัญวงศ์
พญ.ณิชากร สี่หิรัญวงศ์

รังสีแพทย์


บทความน่ารู้

การตรวจวัดความหนาแน่นมวลกระดูก (Bone Mineral Density, BMD)

การตรวจวัดความหนาแน่นมวลกระดูก (Bone Mineral Density, BMD)

การตรวจเพื่อหาค่าความหนาแน่นของกระดูกตามส่วนต่างๆ เพื่อประเมินความเสี่ยงในการเกิดโรคกระดูกพรุน โดยตำแหน่งที่ตรวจมักจะเป็นบริเวณกระดูกสันหลัง กระดูกสะโพก กระดูกข้อมือ

โรค “ข้อเข่าเสื่อม”

โรค “ข้อเข่าเสื่อม”

โรค “ข้อเข่าเสื่อม” ที่มาจากพฤติกรรมการการใช้ข้อเข่าที่ไม่เหมาะสม ทั้การนั่งในท่าเดิมๆ ติดต่อกันเป็นเวลานาน การมีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มากๆ เป็นโรคอ้วน หรือเคยได้รับบาดเจ็บที่ข้อเข่าแต่ไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี สิ่งเหล่านี้ล้วนเพิ่มโอกาสเสี่ยงเป็นข้อเข่าเสื่อมก่อนวัยอันควรได้ทั้งนั้น